Blog Μαθηματικών και Εκπαιδευτικών Θεμάτων

Μαθηματική περιγραφή του φαινομένου της άμπωτης–παλίρροιας

Η παλιρροιακή δύναμη

Η βαρυτική δύναμη μεταξύ δύο μαζών M και m σε απόσταση r δίνεται από τον νόμο του Νεύτωνα:

F=GMmr2F = G \frac{Mm}{r^2}

όπου G είναι η παγκόσμια σταθερά της βαρύτητας.

Το παλιρροιακό φαινόμενο οφείλεται όχι στην ίδια τη δύναμη, αλλά στη διαφορά της βαρυτικής έλξης μεταξύ διαφορετικών σημείων της Γης.

Οι εξισώσεις Laplace για τις παλίρροιες

Η μακροσκοπική δυναμική των παλιρροιών στους ωκεανούς περιγράφεται από ένα σύστημα γραμμικών μερικών διαφορικών εξισώσεων σε σφαιρικές συντεταγμένες:

∂ζ∂t+1acos⁡φ[∂∂λ(uD)+∂∂φ(vDcos⁡φ)]=0\frac{\partial \zeta}{\partial t} + \frac{1}{a\cos\varphi} \left[ \frac{\partial}{\partial \lambda}(uD) + \frac{\partial}{\partial \varphi}(vD\cos\varphi) \right] = 0
∂u∂t−2Ωsin⁡φv+1acos⁡φ∂∂λ(gζ+U)=0\frac{\partial u}{\partial t} – 2\Omega \sin\varphi \, v + \frac{1}{a\cos\varphi} \frac{\partial}{\partial \lambda}(g\zeta + U) = 0
∂v∂t+2Ωsin⁡φu+1a∂∂φ(gζ+U)=0\frac{\partial v}{\partial t} + 2\Omega \sin\varphi \, u + \frac{1}{a} \frac{\partial}{\partial \varphi}(g\zeta + U) = 0

ζ(φ,λ,t)\zeta(\varphi,\lambda,t) είναι η μεταβολή της στάθμης της θάλασσας,
u,v οι οριζόντιες συνιστώσες της ταχύτητας ροής,
D το βάθος,
aa η ακτίνα της Γης,
Ω\Omega η γωνιακή ταχύτητα περιστροφής της Γης,
gg η επιτάχυνση της βαρύτητας,
UU το εξωτερικό παλιρροιακό δυναμικό (Σελήνη και Ήλιος).

Η πρώτη εξίσωση εκφράζει τη διατήρηση της μάζας, ενώ οι δύο επόμενες τη διατήρηση της ορμής σε περιστρεφόμενο σύστημα αναφοράς.

Fediverse reactions

Discover more from Blog Μαθηματικών και Εκπαιδευτικών Θεμάτων

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading