Blog Μαθηματικών και Εκπαιδευτικών Θεμάτων

Κατηγορία: Θέματα Προτύπων και Ωνασείων Σχολείων

  • Υπολογίστε τη περίμετρο

    Πέντε ορθογώνια με ίσες διαστάσεις και εμβαδόν 8 τετραγωνικές μονάδες το καθένα, είναι τοποθετημένα σε ένα μεγαλύτερο ορθογώνιο όπως δείχνει το σχήμα 1.

    Σχήμα 1

    Τότε η περίμετρος του μεγάλου τετραγώνου είναι:

    1. 18
    2. 26
    3. 22
    4. 28
    5. 20

    (Υπόδειξη: Αν x και y οι διαστάσεις ενός μικρού ορθογωνίου τότε xy=8x\cdot y =8. Επίσης, το εμβαδόν του μεγάλου τετραγώνου είναι .

    Άρα,

    (2x)(2y+x)=402xy+x2=2028+x2=20x2=4x=2\begin{array}{lll} (2x)(2y+x)= 40&\Leftrightarrow& 2xy+x^2=20\\ &\Leftrightarrow& 2\cdot 8 +x^2=20\\ &\Leftrightarrow& x^2=4\\ &\Leftrightarrow & x=2 \end{array}

    Επομένως, η περίμετρος είναι 4+4+2+4+4+4+2+4=284+4+2+4+4+4+2+4=28 τετ. μονάδες. \blacksquare

  • Σχεδόν Εγγεγραμμένο (Δύσκολο)

    Δίνεται ΑΒΓΔ τετράγωνο πλευράς a, to AHZE είναι ορθογώνιο με την κορυφή Ε να είναι σημείο της ΔΓ και η κορυφή Β σημείο της ΗΖ. Αν ΑΕ=b, ποιο είναι το μήκος της ΕΖ;

    1. ba\frac{b}{a}
    2. 3a22b\frac{3a^2}{2b}
    3. 4a23b\frac{4a^2}{3b}
    4. 2ab\frac{\sqrt{2}\cdot a}{b}
    5. a2b\frac{a^2}{b}

    (Υπόδειξη: Tα τρίγωνα (ΔΑΒ), (ΑΕΒ) και (ΑΖΕ) είναι ισεμβαδικά επειδή έχουν ανά δύο ίσες βάσεις και ύψη.

    Τότε:

    a2=(ABΓΔ)=2(ABΔ)=2(AEZ)=(AEZH)=EZb\begin{array}{lll} a^2 &=& (AB\Gamma\Delta)\\ &=& 2\cdot (AB\Delta)\\ &=& 2\cdot (AEZ)\\ &=& (AEZH)\\ &=& EZ\cdot b \end{array}

    Άρα, EZ=a2b.EZ=\frac{a^2}{b}. Σωστό το C. \blacksquare

  • Εύρεση Διαφοράς 1

    Δοθέντος ότι 2x+y+x29=0\displaystyle{\sqrt{2x+y}+\sqrt{x^2-9}=0}, τότε η διαφορά yxy-x είναι:

    1. -9
    2. -6
    3. -9 ή 9
    4. -3 ή 3
    5. Τίποτα από τα προηγούμενα

    Πρέπει 2x+y=x29=0x=±3,y=6, yx=±9.\sqrt{2x+y}=\sqrt{x^2-9}=0 \Leftrightarrow x=\pm 3, y=\mp 6,\ y-x = \pm 9. Σωστό το C \blacksquare

  • Αντανάκλαση ρολογιού

    Στο παράδειγμα δίπλα, βλέπουμε ένα ρολόι και την αντανάκλασή του σε έναν καθρέπτη. Μπορούμε να διαβάσουμε 9:10 η ώρα στο ρολόι ενώ η εικόνα του δείχνει 2:50 η ώρα, που δίνει μια διαφορά 5 ωρών και 40 λεπτών.
    Ποια ώρα (του κανονικού ρολογιού) διαφέρει με αυτή της εικόνας του στον καθρέπτη κατά 3 ώρες?

  • Αριθμός χωρίων

    Σε ένα ορθογώνιο τετράπλευρο μια ευθεία γραμμή ΑΒ το χωρίζει σε δύο χωρία. Ποιος μπορεί να είναι ο μεγαλύτερος αριθμός χωρίων που μπορεί να σχηματίσουν 4 ευθείες που τέμνουν το ορθογώνιο?

  • Εύρεση κρυμμένου ψηφίου

    Ο αριθμός A87563B είναι ένας επταψήφιος αριθμός στον οποίο τα A και B είναι ψηφία, διαφορετικά μεταξύ τους. Ο αριθμός διαιρείται με το 11 και επίσης με το 8. Ποιο ψηφίο αντιπροσωπεύει το A?

    Υπόδειξη:

    1. Ένας αριθμός διαιρείται με το 11 αν και μόνο αν η εναλλασσόμενη διαφορά των ψηφίων του (από αριστερά προς τα δεξιά) είναι πολλαπλάσιο του 11 (0, -11, 11, -22, 22, …). Δηλαδή:
      • Αρίθμησε τα ψηφία από αριστερά (1η, 2η, 3η, …).
      • Άθροισε τα ψηφία στις περιττές θέσεις (1η, 3η, 5η, …).
      • Άθροισε τα ψηφία στις άρτιες θέσεις (2η, 4η, 6η, …).
      • Υπολόγισε τη διαφορά: (‘Aθροισμα περιττών θέσεων) – (‘Aθροισμα άρτιων θέσεων).
      • Αν η διαφορά είναι 0 ή -11, 11, -22, 22, … τότε ο αριθμός διαιρείται με το 11.

    Για παράδειγμα ο 7282 διαιρείται με το 11.
    Άρτιες θέσεις: 2+2=4.
    Περιττές θέσεις: 7+8=15.
    Διαφορά: 15-4=11 πολλαπλάσιο του 11.

    1. Ένας αριθμός διαιρείται με το 8 αν και μόνο αν τα τρία τελευταία ψηφία του σχηματίζουν αριθμό που διαιρείται με το 8.

    Για παράδειγμα: Ο 123456 διαιρείται με το 8. Τα τρία τελευταία ψηφία είναι 456 και 456÷8=57456\div 8 = 57.

  • Περιοχές με δείκτες ρολογιού

    Στην άσκηση μας ενδιαφέρει η μικρότερη περιοχή (χρωματισμένη) του κυκλικού δίσκου που ορίζεται από τους δύο δείκτες ενός ρολογιού, όπως στα παραδείγματα παραπάνω. Ποιο κλάσμα του ρολογιού αντιπροσωπεύει το χρωματισμένο μέρος όταν είναι:

    • 5 ώρα?
    • 8 ώρα?
    • 4 ώρα και 30 πρώτα λεπτά?
  • Συμπληρώνω τα κενά

    Ένα παράδειγμα πολλαπλασιασμού φαίνεται στο παρακάτω σχήμα:

    Κάθε γράμμα αντιπροσωπεύει διαφορετικό αριθμό και τα κενά στις τελείες δεν περιέχουν το 0. Ποιά είναι τα ψηφία στις θέσεις Α, Β και Γ?

  • Μέθοδος Πλέγματος

    Θα δούμε μια μέθοδο πολλαπλασιασμού που δεν χρησιμοποιείται πλέον. Η μέθοδος εμφανίζεται στο βιβλίο του Fibonacci (Λεονάρντο της Πίζας) Liber Abaci (1202), όπου παρουσιάζει διάφορους τρόπους εκτέλεσης πράξεων με ινδο-αραβικούς αριθμούς. Eίναι μια παραστατική μέθοδος πολλαπλασιασμού που βασίζεται σε διαγώνια διάταξη των αριθμών μέσα σε ένα πλέγμα. Ονομάζεται πολλαπλασιασμός με γρίλιες επειδή η διάταξη των τετραγώνων και των διαγωνίων θυμίζει παντζούρια ή γρίλιες, παραθύρων.

    Η τεχνική αυτή ήταν πρόδρομος της μεταγενέστερης μεθόδου πλέγματος (lattice multiplication), που χρησιμοποιήθηκε ευρέως στη μεσαιωνική Ευρώπη και αργότερα στη διδασκαλία των μαθηματικών.

    Εδώ βλέπουμε πως βρίσκει το γινόμενο 4285*24

    1. Να εξηγήσεις την μέθοδο.
    2. Χρησιμοποίησε τη μέθοδο του πολλαπλασιασμού με γρίλιες για βρεις το γινόμενο 93*25.
  • Επικάλυψη λίμνης

    Ένα νούφαρο διπλασιάζεται κάθε μέρα1. Καλύπτει τη λίμνη σε 48 μέρες. Πότε ήταν μισοκαλυμμένη (η λίμνη φυσικά)?

    1. Το πρόβλημα αυτό, έχει ειδικά χαρακτηριστικά. Λέγονται προβλήματα γνωστικών παγίδων (cognitive reflection problems). Ο Kahneman τα χρησιμοποιεί για να δείξει τη διάκριση:
      Σύστημα 1: γρήγορο, διαισθητικό, αυτόματο
      Σύστημα 2: αργό, αναλυτικό, λογικό

      Δείτε το βιβλίο: Kahneman Daniel, 2011, Thinking, Fast and Slow, ed. Farrar, Straus and Giroux. ↩︎